مطالعه متغیرهای اکولوژیکی موثر بر میزان شیوع کنه های سخت در گوسفندان شهرستان سمنان

نویسنده

دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان

چکیده

مطالعه ای درباره تاثیر متغیرهای هواشناسی مانند مدت تابش خورشید، رطوبت هوا، درجه حرارت محیط و ارتفاع از سطح دریا و تاثیر آنها برفعالیت و استقرار جمعیت کنه های سخت روی سطح بدن گوسفندان نژاد سنگسری  در مناطق ییلاقی و قشلاقی  شهرستان سمنان انجام گرفت.  نمونه برداری از 5 درصد جمعیت یک گله گوسفند مستقر در محل با جمعیتی حدود 1000 راس، به صورت ماهیانه در طول سال صورت پذیرفت. در مجموع تعداد 1505 کنه سخت شامل 635 کنه ماده و 870 کنه نر شامل گونه های  Dermacentor marginatus، D. raskemensis و Hyalomma marginatum marginatum از سطح بدن گوسفندان جدا گردید. میزان آلودگی از صفر درصد در 2 ماه آخر فصل پاییز و سراسر فصل زمستان تا 82 درصد در شهریور ماه متغیربود. شدت آلودگی جمعیت کنه روی هر گوسفند از صفر تا 45/12 کنه در زمان های مختلف نمونه برداری متفاوت ملاحظه شد. ارزیابی های آماری روی میانگین داده های جمع آوری شده  نشان داد  ارتباط معنی داری میان طول زمان تابش خورشید (به ساعت) و دمای هوا با میزان آلودگی دام به کنه وجود دارد (01/0>P ).  میزان شیوع متوسط ابتلا به کنه در حیوانات در ماه های آلوده سال 85/56 درصد و متوسط شدت آلودگی در حیوانات آلوده 56/7 کنه به ثبت رسید. همچنین مشاهده شد که ارتفاع از سطح دریا، یکی از متغیرهای تاثیر گذار در محل استقرار کنه ها بر روی سطح بدن گوسفند است. 

عنوان مقاله [English]

Study of ecological parameters on prevalence rate of hard tick in sheep in pastures of Sangsari tribe

نویسنده [English]

  • E Changizi
Faculty of veterinary medicine- Semnan University- Semnan- Iran
چکیده [English]

To assess hard ticks population on Sangsari sheep breed under the effect of weather’s parameters such as duration of sun shine, humidity, ambient temperature, altitude, 5% of a flock (almost 1000 sheep in mountains and fields of Semnan and Tehran provinces) were randomly separated and were observed monthly. During a year, a total of 1505 hard ticks (635 females and 870 males) containing Dermacentor marginatus, Dermacentor raskemensis, Hyalomma marginatum marginatum were separated. Infestation rate were vary from 0% in two last months of autumn and winter to 82% in September. Intensity of infestation in different times, was vary from 0 to 12.45 ticks on each sheep. Results showed that there is a significant relation between duration of sun shine and humidity with prevalence of infestations (p<0.01). Average prevalence of infestation in different months was 56.85% and average of intensity of infestations was 7.56 ticks on each sheep. Also it was found out that altitude is one of the parameters which can affect the site of ticks on sheep’s body.

1- ارزانی، حسین. آذر نیوند، حسین. مهرابی، علی اکبر.  نیکخواه، علی. فاضل دهکردی، لیلا. (1386). حداقل مساحت مرتع مورد نیاز دامداران استان سمنان. پژوهش و سازندگی در منابع طبیعی، شماره ##74. 113-107.

2- پیرعلی خیرآبادی، خداداد. حدادزاده، حمیدرضا. رزاقی ابیانه، مهدی. زارع، رسول. رنجبر بهادری، شاهرخ. رهبری، صادق. نبیان، صدیقه. رضائیان، محمد.(1386). بررسی اولیه اثرات برخی از قارچ‌های انتموپاتوژن برروی مراحل مختلف رشد کنه بوافیلوس‌ آنولاتوس در ایران. مجله تحقیقات دامپزشکی. دوره 64، شماره ##4

3- شاه حسینی، علیرضا. رنجبر، عنایت ا.. . (1378). ایل ها و عشایر استان سمنان، اتحادیه تعاونی های عشایری استان سمنان##.

4- کریمی، زهره. 1386. معرفی فلور، اشکال زیستی و پراکنش جغرافیایی گیاهان مراتع شهرستان دامغان. مجله علوم کشاورزی و منابع طبیعی، جلد شانزدهم. ویژه نامه 1 الف##. 200-186

5- میری بالا جورشری، اکبر. (1365). بررسی اکولوژیکی کنه های دامی در شهرستان رودبار منجیل. پایان نامه دوره دکترای دامپزشکی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران، شماره ##1550.

6- نبیان، صدیقه. رهبری، صادق. شایان، پرویز. حدادزاده، حمیدرضا. (1387). تعیین گونه های کنه درماسنتور در بعضی از مناطق ایران. مجله نحقیقات دامپزشکی، دوره 63، شماره 3،## 126-123.

7- یخچالی، محمد. حاجی حسن زاده زرزا، شهرام. (1383). مطالعه جنبه های اکولوژیکی و میزان شیوع کنه های سخت ( آکارینا: ایکسودیده) در گاو، گاومیش و گوسفند در دامداری های اطراف اشنویه. پژوهش و سازندگی ##63. 35-31.

8- Arthur, D.R. (1960) A monograph of the Ixodidae. Ptv: Dermacentor, Anecentor, Cosmiomma, Boophilus and Margaropus, Cambridge University Press. Camnridge, UK.##

9- Bishoop,  F.C. (1945). Distribution and hosts of certain North American tick. Journal of Parasitology 31, 1-54.##

10- Dhanda, V., Kulkarani, S.M., Pratt. P.( 1971). Dermacentor raskemensis ( Ixodidea: Ixodidae), Redescription and notes on ecology. The Journal of Parasitology. Vol 5. No 6. Pp 1324-1329.##

11- Eastrada-Pena A., Eastrada-Pena, R. (1991). Notes on Dermacentor Ticks: redescription of D. marginatus with the synonymies of D. niveus and D. daghestanicus (Acari: Ixodidae). Journal of Medical Entomology. 28, 2-15.##

12- Galuzo, I.G. (1947). The physical condition of the development of ticks on the surface of the body of the host. The review of applied entomology, 35, 113-114.##

13- Hassan, S.M., Dipeolu, O.O., Amoo, A.O., Odhiambo, T.R.(1991). Predation on livestock ticks by chickens. Veterinary Parasitology. 38(2-3):199-204.##

14- King, D., Gettinby, G., Newson, R.M., (1988). A climate- based model for the development of the ixodid tick, Rhipicephalus appendiculatus in East Cost Fever zones. Veterinary Parasitology. 29, 41-51.##

15- Ketchum, H.R., Teel, P.D., Strey, O.F., Longnecker, M.T. (2005). Feeding predilection of Gulf Coast tick, Amblyomma maculatum Koch, nymph on cattle. Veterinary Parasitology 133, 349-356.##

16- Nabian, S., Rahbari, S. (2008). Occurrence of soft and hard ticks on ruminants in Zagros mountainous areas of Iran. Iranian Journal of Arthropod-Borne Disease, 2 (1), 16-20.##

17- Ogden, N.H., Bigras-Poulin, M., Callaghan, CJ.O., Barker I.K., Lindsay L.R., Maarouf, A., Smoyer-Tomic, K.E., Waltner-Toews, D., Charron, D. ( 2005). A dynamic population model to investigate effects of climate on geographic range and seasonality of the tick Ixodes scapularis. International Journal for Parasitology 35, 375-338.##

18- Ogden, N.H., Maarouf, A., Barker I.K., Bigras-poulin, M., Lindsay, L.R., Morshed, M.G., Callaghan, CJ.O., Ramay, F., Waltner-Toews, D., Charron, D.F. (2006). Climate change and the potential for range expansion of the Lyme disease vector Ixodes scapularis in Canada. International Journal for Parasitology, 36, 63-70.##

19- Pegram, R. G., Banda, D. S. (1990) Ecology and phenology of cattle ticks in Zambia: Development and survival of free-living stages. Experimental & Applied Acarology, Issue 4, pp 291-301.##

20- Pomerantzev, B. I. ( 1950). Key to the Genera and Species of Ticks in the USSR, Zoological Institute, Academy of Science, USSR, Fauna of the USSR. Academy of science, USSR, Volume IV, No 2, Moscow-Leningrad, 17 pp.##

21-Rahbari, S. (1995) Studies on some ecological aspects of tick fauna of West Azarbidjan. Iran. Journal of Applied Animal Research 7( 2), 189-194.##

22- Reik, R.F. (1962) Studies on the reaction of animals to infestation with tick, Boophilus microplus (Canestrini). Australian journal of agriculture research 13, 532-550.##

23- Salari Lak, Sh., Vatandoost, H., Telmadarraiy, Z., Entazar Mahdi, R., Kia, EB. (2008). Seasonal activity of ticks and their importance in tick-borne infectious diseases in West Azerbaijan, Iran. Iranian Journal of Arthropd-Borne Disease 2(2), 28-34.##

24-Shaw, S. E., Day, M.J. ( 2005) Arthropod-borne Infectious Diseases of the dog and cat. Manson Publishing, chapter 3, Page 31.##

25- Stich, R.W., Schaefer, J.J., Bermer, W.G., Needham, G.R., Jittapalapong , S. (2008). Host surveys, ixodid tick biology and transmission scenarios as related to the tick-borne pathogen, Ehrlichia canis. Veterinary Parasitology 158, 267-273.##

26- Walker, A.R., Bouattour, A., Camicas, J. L., Estrada-Peña, A., Horak, I.G., Latif, A.A., Pegram, R.G., Preston, P.M (2004) Ticks of  Domestic Animals in Africa: A Guide to Identification of Species. Published by: University of Zaragoza, Zaragoza, Spain. No pages##

27- Wilkinson, P.R., Lawson, J.E. (1965) Difference of sites of attachment of Dermacentor andersoni stiles to cattle in southeastern Alberta and in south central  British Colombia, in relation to possible existence of genetically different strains of ticks. Canadian Journal of zoology. 43, 408-411.##